Klimat Warszawy

Adres: ulica Żelazna 74a

Data budowy: 1937-1938

Architekt: Edward Herstein

Styl architektoniczny: funkcjonalizm

W końcu kamienica na rogu Chłodnej i Żelaznej została wpisana do rejestru zabytków. W skali Woli to wyjątkowy dom o dużych walorach artystycznych, ale i znaczeniu historycznym.

Dom zaprojektowany pod koniec lat 30. XX wieku w modnym, okrętowym stylu był w czasie wojny siedzibą posterunku żandarmerii niemieckiej „Nordwache”. Stąd, z narożnego balkonu Jürgen Stroop strzelał do przechodzących z małego do dużego getta słynną, drewnianą kładką. Wydarzenia te wspominają bohaterowie filmu dokumentalnego "Chłopak i dziewczyna" (reż. Sławomir Kohler, Polska 2005). Stroop ponoć nazywany był przez niektórych "Frenkensteinem", mówiło się, że nie mógł spokojnie wypić porannej kawy jeśli nie strzelił do jakiegoś Żyda. Narożna kamienica widoczna jest na fotografiach z czasów getta. W czasie Powstania Warszawskiego została zdobyta przez żołnierzy AK Batalionu „Chrobry”.

W decyzji Wojewódzkiego Mazowieckiego Konserwatora Zabytków czytamy m.in.:

"Do dziś zachowały się oryginalne balustrady balkonowe. We wnętrzu klatek schodowych możemy zobaczyć oryginalne schody z okładziną z lastriko, balustrady oraz poręcze. Obiekt stanowi unikatowy w skali dzielnicy Wola przykład luksusowej, modernistycznej kamienicy mieszkalnej (...), na uwagę zasługuje także autentyczność formy i substancji obiektu, która przetrwała okres II wojny światowej."

Bibliografia:

Strona www.mwkz.pl