
Adres: ulica Długa 52
Data budowy: 1638-1643 / 1753-1754 / 1779-1782 / 1817-1822 / 1935-1938 / 1947-1950
Architekt: Paweł Grodzicki, Krzysztof Arciszewski / Jan Zygmunt Deybel (?) / Szymon Bogumił Zug / Wilhelm Henryk Minter / Bruno Zborowski / Bruno Zborowski
Styl architektoniczny: wczesny barok
Arsenał, czyli któlewski magazyn broni powstał w latach 1638-1643 z rozkazu króla Władysława IV, w ramach przeprowadzanej przez niego reformy sił zbrojnych. Pracami budowlanymi kierowali Paweł Grodzicki, a później Krzysztof Arciszewski. Gmach był wielokrotnie przebudowywany. Rolę wojskową pełnił aż do wybuchu Powstania Listopadowego.

Budynek jest niemym świadkiem ważnych i dramatycznych wydarzeń w historii Polski. Jedno z nich miało miejsce w noc rozpoczęcia Powstania Listopadowego (z 29 na 30 listopada 1830), kiedy to ludność Warszawy zdobyła budynek wspierając tym rozpoczynające się właśnie powstanie. Po upadku powstania arsenał zamieniono na więzienie.
Drugą ważną datą w historii budynku był 26 marca 1943, kiedy miejsce miała tzw. Akcja pod Arsenałem, opisana w "Kamienicach na Szaniec" Aleksandra Kamińskiego. Była to jedna z najważniejszych akcji zbrojnych Grup Szturmowych Szarych Szeregów, w wyniku której odbito harcmistrza Jana Bytnara "Rudego" oraz 25 innych więźniów politycznych. Miało to miejsce w trakcie przewożenia więźniów przez gestapo z Alei Szucha na Pawiak. Całą akcją dowodził Stanisław Broniewski "Orsza", a bezpośrednio Tadeusz Zawadzki "Zośka". Na ulicy Długiej znajduje się tablica upamiętniająca to wydarzenie.

Arsenał w latach 20 XX wieku.
W latach 1928-1935 w budynku arsenału działał żydowski dom modlitwy, zamknięty prawdopodobnie z powodu utworzenia tu Archiwum Miejskiego w 1935r. W czasie II wojny światowej budynek bardzo ucierpiał, w wyniku czego spłonęła większość zbiorów Archiwów. Po odbudowie ze zniszczeń wojennych w 1958 utworzono tu Państwowe Muzeum Archeologiczne.