Klimat Warszawy

Adres: ulica Freta 16

Data budowy: 1743 / po 1754 / po 1790 / 1951-1954

Architekt: nieznany / nieznany / Szymon Bogumił Zug / Stanisława Dutkiewicz

Styl architektoniczny: barok

Kamienica powstała z połączenia dwóch domów w 1790 roku dla warszawskiego bankiera Macieja Łyszkiewicza. Nowo powstały budynek zaprojektował Szymon Bogumił Zug. W latach 1858-1874 właścicielem kamienicy był słynny fabrykant warszawski, Wilhelm Gerlach, którego fabryka najbardziej znana była z produkcji sztućców.

ulica Freta ok. 1890

Źródło: Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie

Kamienica jest ważnym miejscem w historii Warszawy również z innego powodu, tutaj 7 listopada 1867 r. przyszła na świat Maria Skłodowska-Curie, laureatka dwóch nagród Nobla w dziedzinie fizyki i chemii, prekursorka radiochemii, odkrywczyni dwóch nowych pierwiastków: radu i polonu. Rok po narodzinach Marii, rodzina Skłodowskich wyprowadziła się na ulicę Nowolipki, bowiem w budynku na Freta prowadzili szkołę. Na początku XX wieku kamienicy nadbudowano dwa piętra, co doprowadziło w okresie międzywojennym do zawalenia się części budynku.

W czasie powstania warszawskiego mieściła się tutaj siedziba Armii Ludowej. Kamienica uległa zniszczeniu 26 sierpnia 1944 roku w wyniku bombardowań. W gruzach zginęło kilku dowódców Armii Ludowej pochowanych później na Krakowskim Przedmieściu przy figurze Matki Boskiej Passawskiej. Z bombardowań zachował się autentyczny przejazd bramny, obecnie częściowo zabudowany. Fasada również nie została zniszczona. Kamienicę odbudowano według stanu sprzed nadbudowy dwóch pięter. Obecnie mieści się tu muzeum Marii Skłodowskiej-Curie. Więcej informacji na stronie muzeum.if.pw.edu.pl.

Maria Skłodowska - Curie

Maria Skłodowska - Curie była piątym dzieckiem rodziny nauczycielskiej, wywodzącej się z drobnej szlachty, herbu Dołęga. Matka była bardzo wierzącą katoliczką, natomiast ojciec ateistą. Większość swego dorosłego życia Maria Skłodowska-Curie spędziła w Paryżu. Zdecydowała się tam wyjechać po namowach siostry, przede wszystkim po bolesnym liście od mężczyzny, który porzucił ją definitywnie. Została pierwszą kobietą w historii, która zdała egzaminy wstępne na wydział fizyki i chemii na Sorbonie.

Jako pierwsza kobieta w historii uzyskała stopień doktora fizyki. Pierwszego Nobla otrzymała w 1903 wraz z mężem Pierrem Curie i Henrim Becquerelem w dziedzinie fizyki, za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości. Drugą nagrodę otrzymała w 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Skłodowska – Curie jest jedyną kobietą, która zdobyła Nobla dwukrotnie i jedynym naukowcem, który zdobył tę nagrodę w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.

Po nieszczęśliwym wypadku, w którym zginął jej mąż, postanowiono utrzymać katedrę i w pełni powierzyć ją Skłodowskiej-Curie. Została pierwszą w historii kobietą profesorem na Sorbonie. Zmarła 4 lipca 1934 roku w Passy na białaczkę, prawdopodobnie spowodowaną wysokimi dawkami promieniowania z jakimi miała do czynienia w czasie swojej pracy naukowej. W następnym roku jej córka Irène Joliot-Curie wraz z mężem Frédérikiem Joliot-Curie otrzymała nagrodę Nobla z chemii za odkrycia zjawiska tworzenia się par elektron-pozyton z fotonów oraz sztucznej promieniotwórczości.

W 1995 roku Maria Skłodowska-Curie została pochowana pod kopułą paryskiego Panteonu, w uznaniu jej zasług, jako pierwsza kobieta w historii. Odznaczono ją Legią Honorową.
 

Bibliografia:

Mączyński Ryszard: Ulice Nowego Miasta. Warszawa: Wydawnictwo VEDA, 1998. ISBN 83-85584-54-4.

muzeum.if.pw.edu.pl, dostęp 25.07.2011.