Klimat Warszawy

Adres: ulica Freta 5

Data budowy: 1770 / 1950-1954

Architekt: Szymon Bogumił Zug

Styl architektoniczny: barok

Kamienica wybudowana została dla prezydenta Starej Warszawy Jakuba Maraszewskiego. Po pożarze w 1777 roku została przebudowana, fasada była bogato dekorowana w stylu Ludwika XVI. Była to 3 piętrowa kamienica czynszowa o 6 osiach. Fasada była podzielona pilastrami i przyozdobiona półokrągłymi frontonami. Dolne piętra posiadały boniowania, natomiast szczyt wieńczyła attyka. Projekt zaczerpnięto od flamandzkiego (choć od 24 roku życia żyjącego i tworzącego w Paryżu) architekta i wzornika Jeana Françoisa de Neufforge'a, m.in. urządzając wyodrębnione w charakterystyczny sposób wystawne pierwsze piętro, tzw. piano nobile. Nie było w Warszawie drugiej takiej kamienicy.

W latach 1804-1806 mieszkał tu Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, autor „Dziadka do orzechów”. Był nie tylko pisarzem, ale również kompozytorem i rysownikiem. Do Warszawy przyjechał jako urzędnik pruskiej administracji. Podobno to on z nakazu władz pruskich nadawał nazwiska warszawskim Żydom.

W czasie II wojny światowej kamienica została znacznie uszkodzona, jednak przetrwał fragment fasady z płaskorzeźbami z XVIII wieku umieszczonymi w supraportach otworów wejściowych: Samson z lwem i Dalila obcinająca włosy Samsonowi. Zachował się również napis z datą budowy kamienicy 1770 w nadprożu portalu południowego (jest to belka podtrzymująca konstrukcję nad wejściem, niegdyś bogato zdobiona, dziś ukrywana za wykończeniami). Nie odtworzono inskrypcji: „Soli Deo honor et gloria” (Bogu Jedynemu honor oraz chwała), ze względów ideologicznych. Dziś mieści się tu Galeria Azjatycka Muzeum Azji i Pacyfiku. Powstała w 1973 roku z inicjatywy Andrzeja Wawrzyniaka. W zbiorach znajduje się 18 tysięcy okazów, choć nie ma tutaj stałej ekspozycji.

Bibliografia:

Mączyński Ryszard: Ulice Nowego Miasta. Warszawa: Wydawnictwo VEDA, 1998. ISBN 83-85584-54-4.