Klimat Warszawy

Adres: ulica Miodowa 16

Data budowy: 1781-1784 / 1946-1949

Architekt: Dominik Merlini / Jan Grudziński

Styl architektoniczny: klasycyzm

Bazylianie przybyli do Warszawy w 1721 roku z Supraśla, zamieszkiwali wówczas przy ulicy Podwale. Działkę przy Miodowej podarował im król August III Sas około 1760 roku. Według niektórych podań pierwotnie wziesiono tu skromną kaplicę.

W latach 1782-1784 z fundacji biskupa Jazona Smogorzewskiego wzniesiono kościół i klasztor według projektu Dominika Merliniego. Ze względu na lokalizację budynek nie przyjął form typowych dla architektury cerkiewnej. Zamiast tego, Merlini zaprojektował trzykondygnacyjny gmach w stylu klasycyzmu, gdzie kościół z częścią mieszkalną znalazły się w jednym budynku, jednak z osobnymi wejściami.

Elewacja nawiązywała do osiemnastowiecznej architektury pałacowej. Fasadę rozczłonkowaną czterema jońskimi pilastrami wieńczy tympanon ozdobiony motywem Oka Opatrzności. Na szczycie tympanonu znajduje się krzyż. Pomiędzy pilastrami znalazły się rzędy prostokątnych okien w ozdobnych obramieniach, największe z nich umieszczono na drugiej kondygnacji.

W części centralnej znajduje się przedsionek cerkwi, której ściany i podłogi wyłożono marmurami. Ołtarz i ściany boczne zdobią obrazy Franciszka Smuglewicza: "Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny" (ołtarz) oraz wizerunki św. Onufrego i św. Bazylego (ściany boczne).

Klasztor został zlikwidowany przez władze rosyjskie w 1782, natomiast cerkiew 3 lata później zamieniono w świątynię prawosławną w jurysdykcji patriarchy Moskwy. Był to najdłużej działający w Imperium Rosyjskim klasztor bazyliański.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę klasztor i cerkiew zwrócono Bazylianom. W czasie Powstania Warszawskiego budynek został całkowicie zniszczony.

Odbudowę przeprowadzono w latach 1946-1949 pod kierunkiem Jana Grudzińskiego. W latach PRL było to jedyny legalny klasztor Bazylianów na terenie wpływów ZSRR. Cerkiew jest obecnie konkatedrą Archieparchii przemysko-warszawskiej i jedyną cerkwią greckokatolicką  w Warszawie.