| Śródmieście Północne |
Adres: ulica Senatorska
Data powstania: 1731
Autor: Giovanni Lieverotti
Figura św Jana Napomucena przy Senatorskiej jest najstarszym w Warszawie przydrożnym wizerunkiem tego świętego. Jego konserwacja w ostatnich latach pozwoliła ustalić jego wiek, ale również zweryfikować dotychczasowy pogląd co do osoby rzeźbiarza. Okazało się, że również ogrodzenie wokół figury jest autentyczne. W czasie wojny figura utraciła jedynie dłonie, jest to więc cenny, choć nie wszystkim znany zabytek miasta.
Jan Napomucen był praskim duchownym, który według legendy w 1393 r. został uwięziony, torturowany i zabity na rozkaz Wacława IV Luksemburskiego. Król znany był z wielu grabieży dóbr kościelnych, czemu Napomucen otwarcie się sprzeciwiał. Według legendy ciało kanonika wrzucono do rzeki Wełtawy. Kult Napomucena powstał już na początku XV wieku, jego kanonizacja nastapiła w 1729.
Figura z Senatorskiej przedstawia kanonika z krzyżem i palmą w dłoni, odzianego w sutannę, rokiet i mantolet, z głową w birecie i nimbem z pięcioma gwiazdami, które według legendy pojawiły się nad Wełtawą po utopieniu Napomucena.
Po wstępnym oczyszczeniu pomnika odkryto, że pierwsza litera sygnatury autora rzeźby to nie "C", a "L", co wskazuje na osobę Giovanii Lieverotti, autora rzeźb w kolegiacie w Dobrym Mieście na Warmii oraz prawdopodobnie skrajnych rzeźb ołtarza w kościele seminaryjnym na Krakowskim Przedmieściu. Na ich podstawie zresztą, Bogusław Kornecki opracował dłonie, które wymagały korekty, gdyż po wojnie zostały zrekonstruowane w niewłaściwych proporcjach.
Analiza obrazu Canaletta z 1773 wykazała, że ogrodzenie wokół rzeźby jest również autentyczne. Figura stała przed ogrodzeniem pałacu Mniszchów, a nie jak sądzono do tej pory na terenie jego ogrodu. Wewnątrz postumentu, pod stopami Napomucena odnaleziono kamienną niszę, gdzie umieszczono ołowianą tablicę komemoratywną zamkniętą w metalowym pudełku, do tej pory nigdy nie wyjmowaną z wnętrza cokołu. Łaciński napis kryje w sobie następującą treść:
JÓZEF WANDALIN Z KONCZYC WIELKICH / I OSSOWNICY ŚWIĘTEGO / IMPERIUM RZYMSKIEGO HRABIA / MNISZECH / MARSZAŁEK WIELKI KORONNY / Z KONSTANCJĄ Z TARŁÓW MAŁŻONKĄ / A TAKŻE Z / JERZYM ŁOWCZYM KORONNYM STAROSTĄ SANOCKIM, / A TAKŻE / JANEM STAROSTĄ JAWOROWSKIM SYNAMI / A DALEJ Z / TERESĄ LUBOMIRSKĄ WOJEWODZINĄ CZERNICHOWSKĄ / I ANNĄ MNISZKĄ Z OGIŃSKIEJ / A TAKŻE ELŻBIETĄ MYSZKOWSKĄ KONIUSZYNĄ KORONNĄ, / STAROŚCINĄ KRAKOWSKĄ / I LUDWIKĄ WOJEWODZINĄ KIJOWSKĄ Z CÓRKAMI / BOGU / W SWIĘTEJ SWEJ WSPANIAŁOŚCI I NA OFIARĘ / ZA OPIEKĘ NAD RODZINĄ / ŚWIĘTEMU JANOWI NEPOMUCENOWI TEN KAMIEŃ / POŁOŻYĆ KAZALI / ROKU ODKUPIENIA 1733./.”
Bibliografia
| Inne obiekty w tej kategorii: | |










