Klimat Warszawy

Adres: Aleje Ujazdowskie 6a / Piękna 10

Data budowy: 1859 / 1949

Architekt: Franciszek Maria Lanci / Eugeniusz Wierzbicki, Jerzy Mokrzyński, Wacław Kłyszewski

Styl architektoniczny: neorenesans

Mimo, że w literaturze przyjęła się nazwa Pałac Lesserów, nie jest ona do końca prawidłowa. Jego budowę zainicjował Aleksander Rembieliński, na ziemi kupionej od Stanisława Lessera, tak więc Lesser był jedynie właścicielem pustego placu. Architekt Franciszek Maria Lanci nadał budowli formy renesansowe. Właściciel nie dokończył budowy, sprzedając go w roku 1859 Janowi Kurtzowi i Stanisławowi Ratyńskiemu.

Rok później właścicielem pałacu był jedynie Kurtz, który dokończył jego budowę. Zamieszkał w jednym z trzech dużych apartamentów, a dwa pozostałe wynajął. Był to wówczas jeden z największych pałaców Warszawy.

W 1900 roku posiadałość kupiła Spółka Akcyjna Wyrobów Bawełnianych Izraela Kalmanowicza Poznańskiego z Łodzi. W dwudziestoleciu międzywojennym mieściły się tutaj biura francuskiego i duńskiego poselstwa. W 1935 rezydencję odkupił hurtownik węglowy Abraham Sojka z żoną Rachelą. Z inicjatywy Sojki, część gmachu zajęło Garnizonowe Kasyno Podoficerskie.

Pałac spłonął w czasie niemieckich bombardowań we wrześniu 1939 roku, Odbudowano go w 1949 według projektu Eugeniusza Wierzbickiego, Jerzego Mokrzyńskiego i Wacława Kłyszewskiego. Uzyskał nową elewację od strony ulicy Matejki, ponieważ usunięto ruiny bocznych kamienic zniszczonych w czasie wojny. Otrzymał też szerokie schody.

Początkowo był siedzibą Wydziału Historii Partii, potem szkoły muzycznej, aż w końcu Zarządu Głównego Okręgu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Obecnie mieszczą się tu różne biura i instytucje.

W elewacji od Alei Ujazdowskich wmurowana jest tablica upamiętniająca obrzucenie granatami kolumnady SA przez polskich żołnierzy. W akcji zginęło i zostało zranionych 30 Niemców. Kilka lat temu dosyć zaniedbany pałac przeszedł renowację.

Bibliografia:

Jaroszewski Tadeusz S.: Księga Pałaców Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 75. ISBN 83-223-2047-7.