Klimat Warszawy

Data powstania: lata 70. XVIII wieku

Styl architektoniczny: eklektyzm, klasycyzm, modernizm

Plac zaczął się tu formować w latach 70. XVIII wieku, był też dawniej nazywany placem Mokotowskim oraz rondem Keksholmskim. Był częścią osi stanisławowskiej z Drogą Królewską, zainicjowanej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Miała łączyć Zamek Ujazdowski z polami elekcyjnymi na Woli oraz mieć szereg gwiaździstych placów połączonych ze sobą. Mający formę ronda położony jest w Śródmieściu Południowym, wyznacza dziś granicę między Śródmieściem, a Mokotowem. Dziś zbiegają się na nim kolejno: Marszałkowska, Aleja Szucha, Bagatela, Klonowa, Puławska, Boya-Żeleńskiego oraz Polna. Wówczas plac znajdował się tuż przy Okopach Lubomirskiego i był granicą miasta, stąd w latach 1816-1818 wybudowano istniejące do dziś Rogatki Mokotowskie.

W 1822 roku plac został wybrukowany, nosił wtedy jeszcze nazwę Plac Mokotowski. Zmienił nazwę w 1875 na Rondo Keksholmskie, od stacjonującego niedaleko rosyjskiego Lejb-Gwardyjskiego Pułku Keksholmskiego. Po odzyskaniu niepodległości plan przemianowano na Plac Unii Lubelskiej. Nazwa Plac Unii Lubelskiej nawiązuje do historycznego wydarzenia, zawarcia 1 lipca 1569 roku związku między Koroną Polską, a Wielkim Księstwem Litewskim, które doprowadziło do utworzenia Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Dopiero na początku XX wieku wzrosło zainteresowanie peryferyjnym jeszcze wówczas terenem. Zaczęły powstawać tu wielopiętrowe, wielkomiejskie kamienice: Kacperskich, Adama Bromke, Jana Łaskiego czy niższa, trzypiętrowa, eklektyczna kamienica na rogu Marszałkowskiej i Alei Szucha.

W 1894 roku kursowała stąd kolejka wilanowska, a od 1898 kolejka grójecka, które kursowały na plac do 1935. W 1908 roku dojeżdżały tu już elektryczne tramwaje. W okresie międzywojennych była tu pętla tramwajowa, a po środku znajdował się zieleniec otoczony secesyjną kratą z drewnianą budką poczekalni. W 1932 roku na miejscu owej budki ustawiono Pomnik Lotnika, według  projektu Edwarda Wittiga, zniszczony potem w czasie wojny. Dziś stoi odtworzony na skrzyżowaniu ulic Wawelskiej i Żwirki i Wigury.

W czasie wojny plac znajdował się na obszarze dzielnicy niemieckiej. Dzięki temu tutejsza zabudowa nie była bombardowana. Niemcy zmienili nazwę placu na Lubliner Platz (plac Lubelski), 30 lipca 1943 roku. Nazwę tą nosił do 17 stycznia 1945 roku.

Kilka lat temu stał tu jeszcze Supersam, dzieło jednego z najwybitniejszych konstruktorów na świecie, Wacława Zalewskiego. Zalewski był też twórcą takich obiektów jak Spodek, czy dworzec w Katowicach. Budynek Supersamu uznawany jest za jedno z najważniejszych dzieł polskiej architektury lat 60. Pomimo protestów i nagłośnienia sytuacji przez media budynek został rozebrany w 2006, by na jego miejscu mógł powstać nowoczesny biurowiec. Wacław Zalewski, emerytowany profesor Massachusetts Institute of Technology miał w tym samym czasie na swojej uczelni wystawę, na której Supersam zaprezentowany został jako jego najwybitniejsze dzieło. Warszawa straciła cenny obiekt dzięki działaniom urzędników umarzających procedury wpisu obiektu do Rejestru Zabytków.

Na placu też stoi zabytkowy słup ogłoszeniowy z 1894 roku, jedyny taki w Warszawie. W  grudniu 2008 planowano go przenieść na Krakowskie Przedmieście, jednak sprzeciwili się temu okoliczni mieszkańcy. Swoje poparcie dla pozostawienia słupa na swoim miejscu wyraziła też Stołeczny Konserwator Zabytków, Ewa Nekanda-Trepka.