Klimat Warszawy

Adres: ulica Kłopotowskiego 1/3

Data budowy: 1825-1825

Architekt: Antonio Corazzi

Styl architektoniczny: klasycyzm

Komora Wodna przy ulicy Kłopotowskiego to jeden z najcenniejszych zabytków Pragi. Zaprojektował ją architekt włoskiego pochodzenia, Antonio Corazzi, rządowy budowniczy Warszawy, którego dzieła do dnia dzisiejszego możemy podziwiać. Komora powstała w celu nadzorowania i pobierania opłat za przewóz towarów przez most łyżwowy, który co roku był konstruowany na Wiśle, a który łączył w XIX wieku ulicę Bednarską z ulicą Brukową – dzisiejszą Kłopotowskiego.

Komorę zbudowano tuż obok przyczółka mostu. Nadzór nad korzystaniem z mostu sprawował Wydział Mostowy. Wyłączność na pobieranie opłat za przejazd wywalczył sobie podskarbi wielki koronny Adam Poniński, który później okazał się płatnym agentem carycy, który walnie przyczynił się do upadku Polski. Mosty łyżwowe były bardzo niskie, a ich kładki opierały się na płaskodennych łodziach, zwanych właśnie łyżwami. Mosty te nie były trwałe, budowano je wiosną, gdy stopniały lody, a demontowano jesienią przed nadejściem mrozów. Corazzi zaprojektował klasycystyczny pałacyk, którego fasadę ozdobiła płaskorzeźba umiejscowiona w trójkątnym tympanonie, wspartym na kolumnach. Rzeźba wykonana przez Tomasza Accardiego przedstawiała boga mórz Neptuna na rydwanie zaprzężonym w cztery konie o rybich ogonach, w otoczeniu pary delfinów.

Komora straciła na znaczeniu, gdy w 1864 roku powstał Most Kieberdzia (dziś w tym miejscu znajduje się Most Śląsko-Dąbrowski). Pałacyk Corazziego zaczął ulegać degradacji. W 1869 roku jego zachodnie skrzydło zostało rozebrane, a wschodnie nadbudowane. Komora przetrwała wojnę, jednak była kompletną ruiną, w takim stanie została wpisana do rejestru zabytków w lipcu 1965 roku. Odbudowa miała jednak miejsce dużo później, bo w latach 1975-1978. Wówczas rozebrano wschodnie, zrujnowane skrzydło i zrekonstruowano obydwa boczne skrzydła według pierwotnego projektu Corazziego. Autentyczne są mury środkowej części budynku, na którym odtworzono w pełni elewację. W centralnej części Komory Wodnej znajdują się dwie XIX wieczne, żeliwne tablice przedstawiające poziom wody w czasie wylewów Wisły w latach 1813, 1839 i 1844.

W XIX wieku przed gmachem powstał plac Mikołajewski (miejsce, w którym dziś stoi blok przy Panieńskiej 2). Przy placu w latach 1868-1869 wzniesiono gmach zakładu wodociągów praskich, autorstwa Zygmunta Wiślańskiego i Edwarda Cichockiego. Była to rotunda z kopułą i dwiema wieżyczkami przylegającymi do niej. Znajdował się tutaj wodozbiór, pompownia i maszyna parowa. Wodociąg dostarczał wodę do 7 hydrantów oraz do fontanny na placu. W wyniku rozbudowy ,do momentu zamknięcia wodociągu w 1896 roku, sieć miała 10 km długości, dostarczano wodę do 12 zdrojów ulicznych, 28 hydrantów i 33 budynków publicznych i wojskowych. Pracownicy wodociągu mieszkali w Komorze Wodnej. Z wodozbioru, zniszczonego częściowo w czasie wojny pozostał gmach z jedną wieżyczką. Po wojnie został rozebrany.

W latach 1944-1945 w Komorze Wodnej zamieszkali saperzy radzieccy budujący most wysokowodny. Po wojnie do budynku ponownie wprowadzili się zwykli lokatorzy. Tuż obok Komory biegły tory jabłonowskiej kolejki wąskotorowej łączącej Jabłonną z Otwockiem i Karczewem. Powstała w latach 1899-1900 według projektu inżyniera Krzysztofa Kiersnowskiego, a istniała do lat 50. XX wieku.

Dziś pałacyk otaczają prl-owskie bloki, rzecz typowa w Warszawie. Obecnie w dawnej komorze wodnej mieści się Pałac Ślubów. W 2008 roku budynek został odrestaurowany.

Bibliografia:

Strona www.warszawskapraga.pl

Strona www.praskieklimaty.pl