Klimat Warszawy

Adres: Rynek Starego Miasta 32

Data budowy: po 1440 / 1505 / 1562 / 1947-1957

Architekt: Stanisław Żaryn (powojenna odbudowa)

Styl architektoniczny: renesans

Kamienica na początku XV wieku należała do Anny, żony Piotra Pielgrzyma, wójta Starej Warszawy. Dom odziedziczył później ich syn, Andrzej Pielgrzym-Górczewski. Rodzina Górczewskich była w posiadaniu kamienicy do 1501 r., kiedy to przeszła na własność rodziny burmistrzów Landekerów. Niedługo kamienicę odziedziczył rajca Jerzy Baryczka. Jego potomkowie byli właścicielami posesji do 1683 r. W 1509 i 1562 dom był przebudowywany, podzielono wówczas i sklepiono piwnice oraz wydzielono sklep. Dom miał prawdopodobnie trzy kondygnacje.

W XVI w. na tyłach kamienicy powstał budynek gospodarczy. Za Wojciecha Baryczki w latach 1629-1633 kamienicę gruntownie przebudowano nadając jej cechy późnego renesansu. Wówczas prawdopodobnie dobudowano kolejną kondygnację, dodano portal, dekoracje sklepień w przyziemiu, obramienia okien oraz attykę.

W latach 1683-1808 kamienicę zamieszkiwała ormiańska rodzina kupiecka Minasowiczów. Pod koniec XVIII w. znajdowała się tu fabryka skór Cadra. W 1851 r. kamienicę przeznaczono do rozbiórki. Rok później została wyremontowana przez współwłaściciela i budowniczego Leona Żakowskiego. W latach 1888-1910 w kamienicy mieszkała rodzina Szancerów.

W 1911 r. Helena z Szancerów Szteinbergod sprzedała posesję Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Inicjatorem zakupu był prezes Towarzystwa Edward Krasiński, kolekcjoner, fundator Biblioteki i Muzeum Ordynacji przy Okólnik 9. Głównymi fundatorami zakupu i restauracji kamienicy na potrzeby Towarzystwa byli Erazm Majewski, Andrzej Rotwand i Franciszek Pułaski. Wykorzystano również dochód z wystawy „Stara Warszawa” zorganizowanej przez TOnZP w Ratuszu (dawnym Pałacu Jabłonowskich), gdzie zgromadzono 1886 eksponatów. 

Rok po zakupie Towarzystwo przystąpiło to renowacji budynku pod kierunkiem Władysława Marconiego, Czesława Przybylskiego, Teofila Wiśniewskiego i Jarosława Wojciechowskiego. Odsłonięto wówczas belki stropowe z polichromiami i malowany fryz podstropowy z II połowy XVII w. Kilka lat później wykończono salę posiedzeń według projektu Zdzisława Kalinowskiego, Zygmunta Kamińskiego i Jarosława Wojciechowskiego. W 1928 r. fasada zyskała polichromię wykonaną przez Stanisława Kazimierza Ostrowskiego.

W 1937 r. budynek przeszedł na własność Gminy m.st. Warszawy. Rok później miasto rozpoczęło prace mające na celu adaptację kamienicy na siedzibę tworzącego się Muzeum Dawnej Warszawy. Jan Zachwatowicz wykonał projekt adaptacji, Stanisław Hempl zaprojektował konstrukcję, natomiast Jan Rutkowski i Marian Słonecki odrestaurowali malowidła we wnętrzach.

Kamienica została spalona w czasie Powstania Warszawskiego, zachowały się piwnice, mury z attyką, sklepienia parteru i fragmenty detali elewacji. Zachował się również portal z 1633r. Dwuetapowa odbudowa pod kierunkiem Stanisława Żaryna miała miejsce w latach 1947-1950 i 1952-1953. Obecnie kamienica jest jedną z jedenastu zaadaptowanych na potrzeby Muzeum m.st. Warszawy oraz Archiwum Państwowego m.st. Warszawy (Krzywe Koło 7). Kamienica ma oryginalny układ wnętrz i wystrój, który możemy podziwiać w czasie wizyty w Muzeum jako przykład dawnego domu mieszczańskiego.

Bibliografia:

Rynek 32  (kamienica Baryczkowska), www.zapiecek.com, dostęp 28.09.2009.