Klimat Warszawy

Data powstania: XIII wiek

Rynek Starego Miasta ukształtował się na przełomie XIII i XIV w. w czasie lokacji miasta. Przez setki lat był to najważniejszy plac w Warszawie, gdzie koncentrowało się życie miasta. Tutaj poza handlem, miały miejsce ważne wydarzenia historyczne, wystąpienia polityczne, manifesty, czy publiczne egzekucje. Około 1429 roku na środku stanął murowany ratusz. Otaczały go dokoła kramy, a po jego północnej stronie znajdował się pręgierz i klatka, gdzie pokazywano ludności skazańców. W takim stanie Rynek uwiecznił na akwareli Zygmunt Vogel. 

Początkowo zabudowa rynku była drewniana. Gotyckie domy murowane zaczęły tu powstawać w XV wieku. W 1607 roku miał miejsce pożar, który znacznie zniszczył zabudowę rynku. Przebudowa zmieniła charakter tego miejsca, a kamienice o nowych szatach architektonicznych już w stylu renesansowym przetrwały aż do II wojny światowej praktycznie w niezmienionej formie. Ratusz rozebrano w 1817 i od tego momentu Stare Miasto zaczynało być zamieszkiwane przez biedotę miejską, głównie żydowską.

Rynek Staromiejski w 1938

Źródło: New York Public Library

W 1855 roku pośrodku stanął wodotrysk i pomnik Syrenki autorstwa Konstantego Hegla. Cztery pierzeje kamienic otaczające rynek mają swoje oficjalne nazwy: strona Barssa na wschodzie, strona Kołłątaja na zachodzie, strona Dekerta na północy oraz Zakrzewskiego na południu. W czasie Powstania Warszawskiego Rynek jak i całe Stare Miasto zostały zrównane z ziemią. Ocalały niektóre ściany, różne elementy architektoniczne jak np. kamienne portale. Ocalałe elementy próbowano na powrót wkomponowywać w rekonstruowane kamienice. Tutaj znajdują się najpiękniejsze kamienice na całym Starym Mieście. Na uwagę zasługuje kamienica Baryczków (32), pod św. Anną (31), Falkiewiczowska (28), czy Busserowska (24).

Odbudowa Rynku była prowadzona w latach 1949-1953. Kamienice dokoła rynku obecnie pełnią funkcje głównie usługowe, choć są tu również mieszkania. W przyziemiach niemal wszędzie są restauracje, kawiarnie, eleganckie sklepy czy muzea. W 8 kamienicach po stronie Dekerta powstało Muzeum M. St. Warszawy z ciekawą ekspozycją "Siedem Wieków Warszawy". Możemy tu również podziwiać wiernie zrekonstruowane wnętrza dawnych komnat i salonów mieszczańskich od XVII do XX wieku.

Na rynku nadal stoi Syrenka. Jest to jednak kopia prawdziwej Syrenki, która przetrwała nawet wojnę, jednak kilka lat temu wandale próbowali zniszczyć oryginał. Dlatego wykonano jej kopię, a ponad 150 letni oryginał trafił do muzeum. Latem cały rynek tonie w ogródkach okolicznych restauracji. Artyści wystawiają tu swoje obrazy, można też niekiedy trafić na grupy młodych ludzi prezentujących swoje umiejętności w dziedzinie żonglowania ogniem. Organizowane są tu koncerty i festiwale, z których najbardziej znany jest Jazz na Starówce odbywający się tu każdego roku w lipcu i sierpniu.

Jan P. Norblin de la Gourdaine - Wieszanie zdrajców na Rynku Starego Miasta w Warszawie (1794)

Muzeum Czartoryskich w Krakowie