Klimat Warszawy

Adres: ulica Puławska 2

Data budowy: 1960-1962

Data zburzenia: 2006

Architekt: Jerzy Hryniewiecki (architektura) i Wacław Zalewski (konstrukcja)

Styl architektoniczny: modernizm

Supersam to jeden z najbardziej nieodżałowanych współczesnych budynków, jakie zniknęły w ostatnich latach z powierzchni miasta. To był genialny projekt: nowatorska konstrukcja i niezwykły kształt, które znane były w środowiskach architektów i krytyków sztuki na całym świecie.

Był to pierwszy z wielu supersamów, jakie powstały w Polsce w latach PRL. Autorami projektu byli Jerzy Hryniewiecki (architektura) i Wacław Zalewski (konstrukcja), obydwaj stworzyli niezwykły budynek. Unikalna konstrukcja dachu polegała na zastosowaniu układu tzw. tensegrity (przypisywany Richardowi Buckminster Fuller i Kennethowi Snelsonowi wynalazek formy konstrukcyjnej, polegającej na wzajemnej stabilizacji elementów rozciąganych i ściskanych). Dach zawieszony i utrzymywany był w miejscu za pomocą dźwigarów i stalowych lin. Takie rozwiązanie zastosowano w Polsce po raz pierwszy.

Pomimo fali protestów środowisk architektury i sztuki i okolicznych mieszkańców, w grudniu 2006 budynek został rozebrany pod budowę nowego obiektu. Ówczesny konserwator zabytków dwukrotnie wydał zgodę na rozebranie budynku, pomimo odwołań. Powoływano się na ekspertyzę wykonaną przez profesora Kazimierza Szulborskiego z Politechniki Warszawskiej. Wynikało z niej, że dach Supersamu w każdej chwili może runąć, bo przekorodowane są stalowe liny, które go podtrzymują. W obronie budynku stanął konstruktor i współprojektant budynku Stanisław Kuś, który uznał, że budynek można naprawić w dwa tygodnie. Na pytanie dziennikarza Gazety Wyborczej jak go naprawić odpowiedział:

"(...)nie ma na świecie takiej konstrukcji, której nie da się naprawić (...). Wystarczy wymienić cięgna sprężające (czyli kable wykonane z wiązek stalowych prętów). Mosty podwieszane jak Siekierkowski czy Świętokrzyski mają podobne. Wyjmujemy stare kable, wkładamy nowe. I po krzyku."

Nic to niestety nie dało. Na placu po Supersamie powstanie 90-metrowy trójkątny biurowiec otoczony galerią handlową. Wizualizacje, można zabaczyć tutaj. Z jednej strony, wysokościowiec realizuje przedwojenny zamysł Bohdana Pniewskiego, z drugiej, architektura obiektu nie jest chyba w stanie dorównać dawnej ikonie

Główny konstruktor Supersamu, Wacław Zalewski jest obecnie emerytowanym profesorem Massachusetts Institute of Technology. Kiedy w Warszawie rozbierano jego dzieło, na swoim uniwersytecie miał wystawę poświęconą jego twórczości. Supersam był przedstawiony jako jego największe i najwspanialsze dzieło. Więcej dodawać chyba nie trzeba.

Zdjęcia: Zbyszko Siemaszko (pochodzą z portalu sztuka.net)

Bibliografia:

Giergoń Paweł: Warszawa, Supersam. Sztuka.net, (dostęp 24.07.2011)