Klimat Warszawy

Adres: ulica Krasińskiego 5

Data budowy: około 1930

Architekt: nieznany

Styl architektoniczny: modernizm

Ten tajemniczy dom otoczony bujną zielenią należał do gen. Mariusza Zaruskiego. Postać Zaruskiego jest niezwykła, trudno byłoby wymienić wszystkie jego zainteresowania, osiągnięcia i zasługi dla kraju. Urodził się w 1867 r. w rodzinie, która wpoiła w nim opór przed rusyfikacją. Za działania patriotyczne w 1894 r. został zesłany do Archangielska w Rosji. Tam ukończył Szkołę Morską otrzymując tytuł Szturmana Żeglugi Wielkiej. Był pionierem polskiego żeglarstwa, pływał po morzach arktycznych jako kapitan na statku "Nadieżda". Po powrocie do Polski w latach 1901-1905 ukończył w Krakowie Akademię Sztuk Pięknych na wydziale malarstwa. Był wszechstronnie uzdolniony czemu dawał wyraz nie tylko jako malarz, ale również jako fotografik, poeta i prozaik.

Z powodów zdrowotnych w 1906 r. przeniósł się do Zakopanego. Został instruktorem narciarstwa, popularyzował turystykę górską (był też grotołazem) oraz założył Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

Wstąpił do Legionów, miał zdolności przywódcze przez co poszło za nim wielu innych, w tym górali. Wsławił się w czasie I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Kulminacją jego kariery wojskowej był stopień generała brygady, został wówczas adiutantem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Wielokrotnie odznaczany. Podczas walk o Wilno wsławił się doskonałym atakiem na dworzec kolejowy. Przeszedł na emeryturę jeszcze przed przewrotem majowym w 1926 r.

Nie chciał opuszczać Polski w czasie II wojny światowej, został aresztowany we Lwowie i osadzony w więzieniu NKWD, gdzie w 1941r. zmarł na cholerę. Jego prochy po wojnie sprowadzono do Polski i złożono je na Starym Cmentarzu w Zakopanem. W 1997 r. gen. Mariusz Zaruski został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. 

Bibliografia:

Pinkwart Maciej: Zakopiańskim szlakiem Mariusza Zaruskiego. Zakopane 2011, wydanie internetowe.