Klimat Warszawy

Adres: ulica Belwederska 54/56

Data budowy: 1659-1663 / 1730-1739 / 1818-1820 / 1947-1948 /

Architekt: Józef Fontana / nieznany / Jakub Kubicki

Styl architektoniczny: klasycyzm

Pałac Belweder zbudowany został na skraju skarpy wiślanej, ponad parkiem krajobrazowym, łączącym się z Parkiem Łazienkowskim. Zanim pałac powstał, w 1659 roku wielki kanclerz litewski Krzysztof Pac wybudował tu dla swojej żony pałacyk podmiejski. Ze wzgórza rozciągał się wspaniały widok, dlatego nazwano posiadłość Belvedere, co po włosku oznacza „piękny widok”. Nie wiemy jak wyglądał ówczesny Belweder. Żona Paca, Klara Izabella de Mailly Lascaris Pacowa przepisała posiadłość przybranemu synowi Kazimierzowi Michałowi Pacowi, pisarzowi Wielkiego Księstwa Litewskiego. W zapisie tym występuje określenie posiadłości mianem pałacu, a ogrodu mianem ogrodu włoskiego. Nowy właściciel odsprzedał później pałac cześnikowej trockiej Katarzynie Michałowskiej.

Przez kolejne lata zmieniali się właściciele, by z powrotem wrócić w posiadanie rodziny Paców. W 1740 roku na miejscu starej budowli wzniesiono nowy, piętrowy pałac o cechach późnego baroku, nakryty łamanym dachem. Nowy pałac zaprojektował prawdopodobnie Jakub Fontana. Właścicielami pałacu w późniejszym czasie była rodzina Lubomirskich, potem Kazimierz Karaś, kasztelan wizki, a w 1767 roku stał się własnością Stanisława Augusta, który otworzył w oficynie Królewską Fabrykę Farfurów. Król panował wybudować w Belwederze pałac, który zamknąłby perspektywę Alei Ujazdowskich. Kłopoty finansowe udaremniły te plany.

Pałac odziedziczył bratanek króla, ks. Józef Poniatowski, ten odsprzedał go później rodzinie Kickich. Kiccy z kolei w 1818 roku sprzedali pałac Królestwu Polskiemu na rezydencję wodza Wojsk Polskich, brata carskiego, Wielkiego Księcia Konstantego. Wówczas przebudowano Belweder według projektu Jakuba Kubickiego. Architekt celowo nadał pałacowi cechy klasycystycznej rezydencji wiejskiej. Powstały wtedy skrzydła, załamane pod kątem prostym, które obejmowały dziedziniec honorowy. Dzięki temu posiadłość zyskała bardzo reprezentacyjny charakter.

W parku przypałacowym około 1822 roku powstały trzy piękne obiekty: Świątynia Egipska, neogotycka pomarańczarnia i klasycystyczna Świątynia Diany. Nowi lokatorzy mieszkali w pałacu do wybuchu powstania listopadowego w 1830 roku, koncertował tu kilkakrotnie Fryderyk Chopin.

Ogrodem zajmowali się przykuwani do taczek skazańcy odbywający kary przymusowych robót za drobne wykroczenia. Wśród skazanych znalazł się m.in.: Maurycy Mochnacki, pisarz i publicysta, który przepracował tu 40 dni.

W noc listopadową miał miejsce szturm na Belweder w celu pojmania księcia Konstantego, ten niestety uciekł. Do I wojny światowej Belweder był własnością carów rosyjskich, w czasie samej wojny urzędował tu niemiecki gubernator Hans Hartwig von Beseler. Po odzyskaniu niepodległości Belweder był jednym z reprezentacyjnych gmachów rządowych. Mieszkał tu Naczelnik Państwa, marszałek Józef Piłsudski, którego pomnik dziś stoi tuż przy ogrodzeniu pałacu.

W 1922 roku mieszkał tu Prezydent Gabriel Narutowicz, potem Prezydent Stanisław Wojciechowski. Marszałek Piłsudski po dokonaniu Przewrotu Majowego w 1926 roku zamieszkał w pałacu ponownie i tu doczekał swoich ostatnich dni w 1935 roku.

W latach 1940-1943 Niemcy przebudowali pałac na potrzeby rezydencji generalnego gubernatora Hansa Franka. W 1945 roku Belweder był siedzibą przywódców PRL, w latach 1989-1994 ponownie siedzibą prezydencką. Obecnie pełni role reprezentacyjne w czasie uroczystości wojskowych lub spotkań dyplomatycznych. Jeden z nielicznych pałaców warszawskich nietkniętych w czasie II wojny światowej.