Klimat Warszawy

Adres: Łazienki Królewskie, ulica Agrykoli 1

Data budowy: 1680-1690 / 1772-1793

Architekt: Tylman z Gameren / Dominik Merlini

Styl architektoniczny: klasycyzm

W 1764 roku król Stanisław August Poniatowski został właścicielem terenów na których dziś rozpościera się Park Łazienkowski. Tutaj postanowił urządzić swoją letnią rezydencję, rezygnując z wcześniejszych planów przebudowy Zamku Ujazdowskiego.

W czasie prac król zamieszkiwał budynek Łaźni Lubomirskiego, która była jednym z dwóch pawilonów wypoczynkowych, zbudowanych dla Stanisława Lubomirskiego w drugiej połowie XVII wieku według projektu Tylmana z Gameren.

Stanisław August tak bardzo upodobał sobie to miejsce, ze postanowił przeznaczyć je na swoją główną siedzibę. W wyniku przebudowy prowadzonej etapami ponad 20 lat, zatarły się cechy dawnej budowli Lubomirskiego. Pozostało jedynie trochę detali w architekturze wnętrz. Ważnym elementem prac było wzniesienie fasady południowej o wielkich walorach plastycznych. Charakteryzuje ją lekkość detali architektonicznych przejawiających się w delikatnej linii balkonów. Całość utrzymana jest jeszcze w duchu baroku. Historyk sztuki, Adam Miłobędzki określił fasadę południową mianem wspaniałego zakończenia, a może i częściowo podsumowania dwustu lat polskiego baroku.

Wnętrza pałacu otrzymały bogaty wystrój architektoniczno – rzeźbiarsko - malarski. Zapełniane były cennymi dziełami sztuki, meblami, brązami oraz porcelaną francuską, włoską, angielską i polską. Wtedy również uformowano cały ogród.

W architekturze europejskiej panował już klasycyzm, który promował również polski monarcha. Z czasem ukształtowala się jego odrębna, warszawska odmiana nazywana stylem Stanisława Augusta lub stylem stanisławowskim. Termin ten wprowadził po raz pierwszy Władysław Tatarkiewicz w pracy Historia budowy Łazienek (1916). Styl ten polegał na wzajemnym przenikaniu się form klasycyzmu i baroku, co było wynikiem ambicji i zarazem gustu króla. Z jednej strony chciał mieć to co jest modne, z drugiej to co go osobiście najbardziej zachwycało. Upodobanie form barokowych znalazło swe odbicie w bogactwie zdobień, złoceniach, stiukach i mocnych barwach.

Bibliografia:

Drozdowski Marian M., Zahorski Andrzej: Historia Warszawy. Warszawa: PWN, 1975.

Kwiatkowki Marek: Łazienki. Warszawa: Sport i turystyka, 1978.