| Powiśle |
Adres: ulica Elektryczna 2 / 2a
Data budowy: 1903-1905 / 1922-1927 / 1935-1939
Architekt: Teodor Łapiński, J. Korszycki, S. Matecki, Romuald Drzewulski
Styl architektoniczny: historyzm, modernizm, funkcjonalizm
Elektrownia została uruchomiona w 1904 roku, koncesję otrzymał kapitał niemiecki. Powołano konsorcjum w skład którego weszły takie firmy jak AEG i Siemens. Nad zakładem wyrosły dwa gigantyczne, 50 i 80-metrowe kominy. Ulokowanie dymiącego zakładu na Powiślu pokrzyżowało plany utworzenie tu eleganckiej dzielnicy.
Miasto w tym rejonie przestało się rozwijać, za to elektrownia działała bardzo prężnie. W latach międzywojennych powołano w Paryżu firmę Compagne d'Electricite de Varsovie w celu ominięcia ustawy elektrycznej z 21 marca 1922, co umożliwiało czerpanie maksymalnych zysków. Firma znacznie zawyżała ceny prądu, co doprowadziło w 1933 roku do interwencji władz państwowych. Ostatecznie Elektrownia Warszawska w 1937 roku przeszła w ręce Zarządu Miasta Warszawy. Pod koniec lat 30. XX w. fabryka osiągnęła imponującą wówczas moc 108 tysięcy kilowatów. W dużej mierze przysłużył się temu prezydent Stefan Starzyński, to dzięki niemu zakład przejęło miasto, produkcję energii podwojono i obniżono koszty prądu.
W 1936 roku elektrownię powiększono o nową rozdzielnię. W 1937 rozpoczęto budowę trzeciej kotłowni, która po uruchomieniu stała się chlubą zakładu. Hala była w swoich czasach osiągnięciem technicznym. Zaprojektował ją inż. Łapiński, konsultantem przy budowie był prof. Stefan Bryła, najwybitniejszy polski konstruktor pierwszej połowy XX w. To on stworzył metalowy szkielet wieżowca Prudentialu, wówczas najwyższego w Polsce. Kotłownia na Powiślu również otrzymała taki szkielet. Kotły w nowym gmachu miały wysokość kilku pięter.
W przeciwieństwie do stojących obok starszych budynków z czerwonej cegły: maszynowni i drugiej kotłowni - hala trzecia nie została wpisana do rejestru zabytków i w każdej chwili może być rozebrana w związku z trwającą tu inwestycją budowlaną.
Zdjęcia wnętrz:
Bibliografia:
Elektrownia Powiśle. www.energetykon.pl, 15.06.2009, dostęp 26.07.2011.
| Inne obiekty w tej kategorii: | |






