Klimat Warszawy

Adres: ulica Dynasy 8

Data budowy: 1938

Architekt: Stanisław Ogórek

Styl architektoniczny: funkcjonalizm

Piękny, jednak mało znany przykład luksusowego budownictwa mieszkaniowego Warszawy lat 30. XX wieku. Powstał na terenie dawnego ogrodu księcia Karola Ottona de Nassau Siegen - stąd nazwa Dynasy. Pod koniec XIX wieku księżna Maria Światopełk Czetwertyńska wydzierżawiła ten teren Warszawskiemu Towarzystwu Cyklistów. Na skarpie wzniesiono siedzibę Towarzystwa wg proj. Stefana Szyllera, a u jej podnóża powstał słynny tor kolarski. Czetwertyńscy kilkukrotnie przedłużali umowę dzierżawy, która w końcu na dobre wygasła. Założyli spółkę Towarzystwo Budowlano-Parcelacyjne "Dynasy", która dzieliła i sprzedawała tutejsze ziemie prywatnym inwestorom.

Kamienica pod numerem 8 to najbardziej reprezentacyjny budynek przy ulicy. Wedłg historyka architektury, Jarosława Zielińskiego powstała wg proj. Stanisława Ogórka. Dom zaprojektowano w modnym wówczas stylu "okrętowym".

Całość elewacji południowej obłożono porowatym dolomitem. Zastosowano tu dekoracyjne wysunięcie niektórych płyt. Identyczną okładzinę kamienną otrzymało przyziemie fasady. Parter jest lekko cofnięty od południa, silniej od północy, gdzie umieszczony został wjazd do podziemnego garażu, oddzielony od drzwi wejściowych okrągłym filarem i falistym murkiem. Ażurowe drzwi wejściowe dekorowane są motywem kutych kółek i pionowym, spiralnie skręconym mosiężnym ochwytem. Kratę nadświetla nad drzwiami zdobi motyw splecionych ósemek.

Okna oprawiono w kamienne ramy i wyposażono w wysokie, wysunięte balustrady w formie skręconych prętów. Na płaskim dachu znajduje się taras ogrodzony siatkową balustradą. Z ostatniego piętra klatki schodowej prowadzą na niego spiralne schody z betonową balustradą, wyprowadzone na zewnątrz budynku. Dostrzeżemy je na tylnej elewacji, która dodatkowo w ciekawy sposób wypełniona została czterema poziomami głębokich loggi. Te z kolei połączono czterema smukłymi, betonowymi słupami, które wspierają daszek na poziomie górnego tarasu.

We wszystkim widać tu dbałość o szczegół i nieprzeciętną jakość wykonania. Wysokie walory artystyczne tej kamienicy są zaskakujące, pomimo, że Stanisław Ogórek jest twórcą niemal kompletnie dziś zapomnianym. Połączył walory awangardowej architektury funkcjonalnej z nurtem luksusowego półmodernizmu.

Bibliografia:

Kasprzycki Jerzy, Stępień Marian: Pożegnania warszawskie. Gruzy na Dynasach. Warszawa: Arkady, 1971.

Urzykowski Tomasz: Wisła Staszyńskiego. "Gazeta Wyborcza Stołeczna", 20.05.2008, dostęp 26.07.2011.

Zieliński Jarosław: Atlas Dawnej Architektury Ulic i Placów Warszawy, tom 3, Śródmieście historyczne, Dmochowskiego - Furmańska . Warszawa: TOnZ, 1996, s. 51. ISBN 83-906629-2-2.