Klimat Warszawy

Data budowy: 1904-1914 / 1921-1927 / 1945-1946

Architekt: Mieczysław Marszewski, Wacław Paszkowski (w zespole znaleźli się również: Bronisław Plebiński i Stefan Szyller) / Mieczysław Marszewski, Apoloniusz Nieniewski, L. Kirste, F. Michalski, Stefan Szyller / S.Hempel

Styl architektoniczny: neorenesans, secesja

W 1901 roku Warszawa otrzymała pożyczkę w wysokości 33 mln rubli na inwestycje miejskie, w tym na budowę mostu. Plany budowy nowej przeprawy przez Wisłę istniały już od dłuższego czasu. Dotychczasowe połączenie z drugim brzegiem nie było wystarczające, most Kierbedzia był znacznie przeciążony. Wykonanie projektu powierzono inżynierom Mieczysławowi Marszewskiemu i Wacławowi Paszkowskiemu, w zespole twórców projektu znalazł się również m.in. Stefan Szyller.

Budowę rozpoczęto latem 1904 roku. W 1910 podczas kontroli inwestycji wykazano zbyt duże koszty, dlatego Mieczysław Marszewski został aresztowany. Kierownictwo nad pracami przejął Aleksy Lubickij, który doprowadził inwestycję do końca nie zmieniając niczego w projekcie. Prace ukończono w 1913 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się na początku 1914, w przeddzień wybuchu I wojny światowej.

Most posiadał osiem stalowych przęseł wspartych na kamiennych filarach. Na jego długości po dwóch stronach zaprojektowano stylowe neorenesansowe wieżyczki oraz kamienne ławki. Nazywał się Mostem Mikołaja II, jednak warszawiacy nazywali go potocznie Trzecim Mostem.

W sierpniu 1915 roku cztery przęsła mostu wysadzili rosyjscy saperzy w celu opóźnienia pościgu wojsk niemieckich. Odbudowę przeprowadzono w latach 1921-1927. Kolejne otwarcie mostu miało miejsce 9 sierpnia 1925 roku.

W 1926 w czasie Zamachu Majowego na Moście Poniatowskiego miało miejsce słynne, historyczne wydarzenie spotkania marszałka Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim. Doszło wówczas do obalenia legalnego rządu i wprowadzenia autorytarnych rządów Sanacji trwających do wybuchu II wojny światowej. 

Most Poniatowskiego został ponownie zniszczony w 1944 roku przez Niemców. Odbudową kierował S. Hempel. Nie odtworzono sześciu kamiennych ławek w środkowej części mostu. Do dziś możemy zobaczyć je w Wiśle przy niskim stanie wody, podobnie jak przęsła. Wieże od strony Pragi rozebrano w latach 50. XX wieku. Ozdobną, stylową balustradę zastąpiono prostym metalowym parkanem.

Po 2000 roku wyremontowano wieżyczki na wiadukcie, niektóre musiały zostać rozebrane i zbudowane od nowa. Na jedną z nich (przy Muzeum Wojska Polskiego) powrócił kamienny kartusz herbowy z wizerunkiem Syreny autorstwa Zygmunta Otto, zdemontowany w czasie remontu w latach 80. XX w. Do 2012 planowane jest ostateczne przywrócenie oryginalnego wyglądu mostu wraz z secesyjnymi balustradami i stylowymi lampami.

Bibliografia:

Omilanowska Małgorzata: Most i wiadukt księcia Józefa Poniatowskiego. Warszawa: PWN, 1991. ISBN 8301094435.