Klimat Warszawy

Adres: ulica Drewniana 8

Data budowy: 1906

Architekt: Henryk Julian Gay

Styl architektoniczny: neogotyk

Szkoła powstała z inicjatywy dr Józefa Polaka, lekarza higienisty, założyciela Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego. Przez lata czynił starania, by dzieciom z biednych rodzin zapewnić edukację. Doprowadził do budowy jednej z dwóch pierwszych szkół państwowych przeznaczonych dla dzieci z ubogich dzielnic miasta. Drugi budynek powstał na Pradze. Wszystkie inne szkoły były do tej pory prywatne.

Gmach szkoły „Pod Mądrą Sową” był pierwszym wielkomiejskim gmachem, jaki zbudowano przy ulicy Drewnianej. Wcześniejsza zabudowa była tu chaotyczna i w większości drewniana. Początkowo znajdowało się tu 20 szkół jednoklasowych, w późniejszych latach dwie szkoły siedmioklasowe: męska nr 34 i żeńska nr 41. Był to wzorowy jak na tamte czasy gmach z szatniami, natryskami i salami gimnastycznymi. Dr Polak swój pomysł na budynek szkoły zaczerpnął zza granicy, gdzie studiował budownictwo szkolne.

Ulica Drewniana wzięła swoją nazwę od czterech drewnianych domów zbudowanych tu w XVIII wieku. Jeden z nich dotrwał do 1938 roku, pozostałe trzy jedynie do 1852 r. Niewiadomo co się dokładnie z nimi stało, być może uległy zniszczeniu w wyniku powodzi, które czasem nawiedzały Powiśle. Ulica była kiedyś dłuższa bowiem dochodziła do ulicy Elektrycznej przecinając Dobrą, dziś ten obszar jest własnością elektrowni. Obecnie łączy ulicę Dobrą z ulicą Topiel.

Cokół budynku składa się z wysokich suteren oraz kondygnacji przyziemia z szerokimi oknami zamkniętymi odcinkami łuku ze zwornikami w ozdobnych opaskach. Ściany przykryto groszkowanym tynkiem. Trzy wyższe kondygnacje zostały obłożone żółtą cegłą licówką, okna są trójskrzydłowe, prostokątne. Na ścianie frontowej zaprojektowano dwa ryzality, zachodni wieńczy trójkątny szczyt ze sterczyną z płaskorzeźbą sowy. Ryzalit wschodni na narożniku ulicy Dobrej ma podwyższony dach, zwieńczony spiczastym hełmem.

Na elewacji wschodniej umieszczono rzeźbę sowy, na ścianie północnej - zegar, a na zachodniej - wieżę nakrytą namiotowym dachem oraz smukłą wieżyczkę z wysokim hełmem. Naroża elewacji, ryzality i wieże są boniowane. Architektura budynku nosi w sobie cechy późnego średniowiecza.

W 1939 wybuch bomby uszkodził narożnik ryzalitu wschodniego, zniszczeniu uległ dach, dekoracja maswerkowa i część licówki. W 1944 roku znajdował się tutaj szpital powstańczy, Niemcy wymordowali tu wielu rannych. Po wojnie budynek został wyremontowany w uproszczony sposób, nie przywróciwszy mu wszystkich, pierwotnych elementów wystroju.

Obecnie znajduje się tu Szkoła Podstawowa nr 41 im. Stanisława Staszica oraz Gimnazjum nr 40 im. Żołnierzy AK Grupy Bojowej „Krybar” z Oddziałami Integracyjnymi.

Bibliografia:

Historia szkoły. www.zs69.x.pl, dostęp 26.09.2009.